22 września 2011

EGNOS - europejska nawigacja satelitarna

1 października 2009 roku Komisja Europejska uruchomiła powszechnie dostępne usługi europejskiej nawigacji satelitarnej nazwanej EGNOS czyli European Geostationary Navigation Overlay Service. EGNOS to wkład Europy w rozwój globalnego systemu nawigacji satelitarnej GNSS. Z EGNOS'u nieodpłatnie mogą korzystać zarówno instytucje, jak i osoby prywatne. 


Dzięki systemowi EGNOS zwiększy się dokładność nawigacji satelitarnej w Europie. Dotychczas stosowany system GPS miał margines błędu rzędu 10 metrów, teraz ulegnie on redukcji do 2 metrów. Zdaniem przedstawicieli Komisji Europejskiej nowy system będzie przydatny w wielu dziedzinach życia m.in. w rolnictwie i transporcie. Po uzyskaniu stosownych certyfikatów system będzie mógł być wykorzystywany także w transporcie lotniczym. 

System EGNOS jest „nakładką ulepszającą" (z ang. overlay augmentation) na amerykański GPS (Global Positioning System) i rosyjski GLONASS ГЛОНАСС (ГЛОбальная НАвигационная Спутниковая Система), mającą tak poprawić dokładność, dostępność, ciągłość i wiarygodność tych systemów, by spełniał wymogi żeglugi powietrznej. System stworzono w oparciu o transpondery umieszczone na trzech satelitach geostacjonarnych : Inmartsat III AOR-E (Atlantic Ocean Region - East - 15,5°W) (PRN 120), Inmartsat III IOR-W (Indian Ocean Region - West -25°E) (PRN 126) oraz ESA Artemis (Advanced Relay Technology Mission - 21,5°E) (PRN 124). Swym zasięgiem system obejmuje terytoria większości państw europejskich. W przyszłości przewiduje się rozszerzenie zasięgu geograficznego działania systemu EGNOS na obszary poza europejskie np. Afrykę Północną. Komisja Europejska zobowiązała się do długofalowego finansowania działalności EGNOS.

"EGNOS Introduction to The European Eastern Region" to międzynarodowy projekt, w ramach którego na jednym z polskich lotnisk wdrożone zostaną procedury lądowania oparte o system nawigacji satelitarnej EGNOS. Do tego celu wykorzystane zostaną samoloty general aviation. Projekt ma wykazać, czy wykorzystanie nawigacji satelitarnej przy operacjach lotniczych spełnia normy ICAO. Zgodnie z rozporządzeniem o jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej ENGOS uzyska stosowne certyfikaty pozwalające na jego stosowanie w ruchu lotniczym, a także w innych dziedzinach, gdzie bezpieczeństwo ma kluczowe znaczenie. System satelitarny, może być uznany za zdolny do operacyjnej obsługi żeglugi powietrznej, gdy gwarantuje: dokładność (accuracy), dostępność (availability), ciągłość (continuity of service) i wiarygodność (integrity).Na bazie tego systemu do połowy 2010 r. powinna powstać również platforma usługowa ratowania życia ludzkiego pod nazwą „Safety-of-Life". Usługa ta ma na celu zagwarantowanie, aby w przypadku awarii systemu każdy użytkownik otrzymywał przed upływem sześciu sekund odpowiednie ostrzeżenie. Usługi świadczone na zasadach komercyjnych są obecnie testowane i zostaną udostępnione również w roku 2010.

Systemy nawigacji satelitarnej wykorzystane będą także w projekcie "HEDGE" „Helicopters Deploy GNSS in Europe" wdrażanym przez PAŻP przy współpracy firm z kilku europejskich państw: Anglii, Hiszpanii, Francji, Grecji i Szwajcarii. W ramach projektu PAŻP przygotowuje procedury oraz wykonuje loty demonstracyjne w oparciu o wskazania satelitarnych systemów nawigacyjnych. W efekcie ma powstać nowa procedura lądowania APV czyli tzw. pionowe podejście dla helikopterów i lotnictwa ogólnego.

W ramach projektu "ACCEPTA" przeprowadzona zostanie legislacja pozwalająca na wprowadzenie systemu EGNOS na wskazanych polskich lotniskach. Dzięki dofinansowaniu ze środków Komisji Europejskiej możliwe będzie wyposażenie samolotów rejsowych wybranej linii lotniczej w urządzenia pokładowe pozwalające korzystać z EGNOS.

W przyszłości żegluga powietrzna w oparciu o GNSS, w tym EGNOS, umożliwi latanie bez uwzględniania dróg lotniczych. Ułatwi to kontroli ruchu lotniczego obsługę zwiększającego się ruchu lotniczego, redukując jednocześnie infrastrukturę naziemną. Zapewni redukcję czasu lotu, jak i zużycia paliwa, a tym samym zmniejszenie zanieczyszczeń powietrza.

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej aktywnie działa na rzecz wdrożenia systemu EGNOS w krajach Europy Wschodniej. Uczestniczy w trzech unijnych projektach z tym związanych. Wkrótce na stronie PAŻP uruchomiony zostanie odrębny serwis informacyjny poświęcony EGNOS, działalności PAŻP w zakresie nawigacji satelitarnej GNSS oraz link do surowych danych z odbiorników GNSS gromadzonych  serwerze PAŻP.

źródło : PAŻP